Βιβλια - Βιβλιοπωλείο ίστωρ - Βιβλία

Είστε εδώ: » Βιτρίνα

Εταιρικό προφίλ

Περιεχόμενα

    Επικοινωνία

Κατηγορίες βιβλίων

 

Βιβλιοπωλείο Ίστωρ - www.booksistor.gr

 

Καλάθι αγορών

1
 
Αρθρογραφία
1
 
   
ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΝ

ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙΟΝ…

Αγαθής Δημητρούκα: Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο.

Στην ταινία Καπνός,(1) ο Χάρβεη Καϊτέλ  φωτογραφίζει καθημερινά την ίδια ώρα το ίδιο σημείο του Μπρούκλιν εστιάζοντας ακριβώς στη διασταύρωση που βρίσκεται το καπνοπωλείο του. Για τους περισσότερους δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να βγάζει την ίδια μονότονη πόζα. Για τον ίδιον αυτή η μονοτονία είναι ανύπαρκτη. Γιατί αυτός μπορεί να διακρίνει τις μικρές λεπτομέρειες που επιφέρουν τις μεγάλες αλλαγές. Γιατί γνωρίζει το μικρό μυστικό της αστάθειας μέσα σε μια φαινομενική σταθερότητα και ίσως και να φοβάται μην και κατηγορηθεί για εγκατάλειψη θέσεως αν αρνηθεί μια αποστολή που ανέλαβε οικιοθελώς και πρέπει να την φέρει εις πέρας. Ως προς τούτο ας μη μας διαφεύγει πως αυτή η συνήθεια ενός καπνοπώλη στο κέντρο μιας μεγαλούπολης μπορεί να γίνει το ίδιο συναρπαστική με το ταξίδι ενός φωτογράφου σε εμπόλεμη ζώνη ή στην καρδιά μιας αδιαπέραστης ζούγκλας. Διότι όπως υπάρχουν άνθρωποι που θα τραβήξουν την πιο άσχημη πόζα στο πιο υπέροχο τοπίο, έτσι υπάρχουν και άνθρωποι που δυσκολεύονται να κάνουν ενδιαφέρουσα την διήγηση ακόμα και του πιο συναρπαστικού γεγονότος, κατά την ώρα, που κάποιοι άλλοι μπορούν να μετατρέψουν σε συναρπαστικό γεγονός ακόμα και το πιο σύνηθες περιστατικό, ακόμα και το πιο ανούσιο συμβάν.

Η Αγαθή Δημητρούκα έζησε δίπλα σε έναν άνθρωπο που κατ’ αυτήν την έννοια ήταν ένας μετρ της συνήθειας. Διότι ο Νίκος Γκάτσος δεν είχε απλώς τις εμμονές του, αλλά  κατάφερνε και να τις υπερασπιστεί με τον καλύτερο τρόπο. Ο κύκλος των φίλων και των συνεργατών του ήταν ένας σταθερός κύκλος, που του εξασφάλιζε από τη μία την άνεση και την αποδοχή που είχε ανάγκη και από την άλλη μια ασφαλή απόσταση από το ύποπτο μωσαϊκό της ελληνικής κοινωνικής πραγματικότητας.

Παρ’ όλα αυτά, ο άνθρωπος που είχε ρυθμίσει ακόμα και το καθημερινό του δρομολόγιο με απόλυτη αυστηρότητα αποφασίζει κάποια στιγμή να ανταποκριθεί στο γράμμα ενός κοριτσιού της επαρχίας και να κινήσει για ένα ταξίδι που κατά μία έννοια διαρκεί ακόμα. Ένα ταξίδι που διασχίζει τον λογοτεχνικό χρόνο και επιτρέπει στον αναγνώστη μετακινούμενος  απαρέγκλιτα στη διαδρομή Σπετσών - Πανεπιστημίου να γνωρίσει τις τρυφερές εμμονές του ποιητή που εμφανίστηκε στα γράμματά μας με την Αμοργό,(2) που έμεινε το ποιητικό του ορόσημο και μαζί το αισθητικό του ορμητήριο.  Η αφετηρία μιας γόνιμης διαδρομής που έμελλε να μας χαρίσει  με τον πιο προσωπικό τρόπο τις πιο αδιαμφισβήτητες, τις πιο πικρές και τις πιο μεγάλες αλήθειες που ειπώθηκαν στο ελληνικό τραγούδι.

Κατά μία έννοια διαισθάνομαι πως ο Νίκος Γκάτσος, ο «καλοντυμένος κύριος με άσπρο πουκάμισο, μαύρη γραβάτα και σκούρο κουστούμι..» (3) που έφτασε ως Λόρδος Βύρων στο Μεσολόγγι για να συναντήσει το άγνωστο κορίτσι με το οποίο αλληλογραφούσε, πήρε τις αποφάσεις του με τον ίδιο τρόπο που έγραφε ένα τραγούδι. Στον πυρήνα αυτών των επιλογών του μπορώ να διακρίνω μερικές στιγμές που αντιστοιχούν σ’ ένα καλοδουλεμένο κουπλέ και στις πλέον οριακές στιγμές, στις κρίσιμες στιγμές του βίου του, σ’ ένα  ρεφρέν που συνοψίζει τα συμπεράσματα  ολόκληρης ζωής.

Είναι ίσως αυτός ο λόγος που  η γνωριμία του Νίκου Γκάτσου με την Αγαθή  Δημητρούκα δεν με ξενίζει. Με ξενίζει αυτό που είναι και που παραμένει  άγονο. Με ξενίζει αυτό που συμβιώνει για να μοιράζει τα κοινόχρηστα και προκαλεί για να προκαλέσει. Με ξενίζει δηλαδή η στειρότητα και όχι η στιγμή που η ζωή καρποφορεί και αναρωτιέται για τον τρόπο που θα δώσει ή θα πάρει τη σκυτάλη.  Διαβάζοντας μάλιστα τον τρόπο που η συγγραφέας επέλεξε να πουλήσει τη ζωή και να χρεώσει τον θάνατο καταλαβαίνω πως ο Νίκος Γκάτσος δεν γνώρισε απλώς ένα νέο κορίτσι που διψούσε να μάθει και ήξερε να σιωπά και να παραγγέλνει τα πιάτα που παρήγγειλλαν οι ημίθεοι της ελληνικής μουσικής και των ελληνικών γραμμάτων, αλλά και να συγκεντρώνει με σύνεση το υλικό που αργότερα θα της επέτρεπε να σταθεί είτε ως στιχουργός, είτε ως  μεταφράστρια,  είτε όπως τώρα να υπογράψει μια μυθιστορηματική αυτοπαρουσίαση,  με λόγο άμεσο και βιωματικό και κατ’ αυτόν τον τρόπο να διευρύνει τους εκφραστικούς της ορίζοντες συναντώντας το αναγνωστικό κοινό στο χώρο της ελληνικής πεζογραφίας. 

Αν λοιπόν με αυτό το βήμα η Αγαθή Δημητρούκα παίρνει πιο σαφείς αποστάσεις από τον Μέντορα της, την ίδια στιγμή καταδεικνύει και τα όρια των επιρροών της. Όρια που διακρίνουμε και διαισθανόμαστε να τίθενται,  κατά τη στιγμή που  περιγράφει τα  μαγικά και τα θεάρεστα που συνέβαιναν μεταξύ Κυψέλης και κέντρου των Αθηνών. Αυτό που άλλοτε μοιάζει σαν μια αιωνιότητα και άλλοτε χωράει σε μια μέρα, αλλά και στις δύο περιπτώσεις μετατοπίζει το ονειρόγραμμα ενός νέου κοριτσιού  που κατάφερε να αποδράσει από την ασφυξία της ελληνικής επαρχίας πετυχαίνοντας να μας εξηγήσει με τρόπο άμεσο και ειλικρινή τους λόγους που άπειρα κορίτσια και αγόρια έκαναν όνειρο της ζωής τους να περπατήσουν κάποια μέρα στη πλατεία Συντάγματος και να πάρουν ένα ταξί που θα τα μεταφέρει στην ανωνυμία της πολύβουης Κυψέλης. Διότι αυτό που πέτυχε η ηρωίδα τού βιβλίου είναι να γίνει η ηρωίδα της ζωής της. Το ενδιαφέρον είναι πως το έκανε κατανοώντας  τους κανόνες της λογοτεχνικής γλώσσας και αυτό της επιτρέπει να μας κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον και να μας αφήνει να καταλάβουμε ότι έγινε κάποτε μια μυστική μετάγγιση που μετέφερε δεδομένα. θέσεις και απόψεις και φυσικά αυτό το ρέζους τάδε δεν είναι πλέον αυτό που ήταν, διότι με έναν σοφό τρόπο κράτησε μόνο τον χτύπο της φλέβας και άλλαξε όλα τα υπόλοιπα. Γιατί ακόμα και στα σημεία που πέφτει η βαριά σκιά του Νίκου Γκάτσου καταλαβαίνουμε ότι η Αγαθή Δημητρούκα ήταν υποχρεωμένη και αποφασισμένη να πάρει τον δικό της δρόμο. Να βαδίσει όπως τότε που ήρθε στην πρωτεύουσα φορώντας ένα χακί παντελόνι, σαν να ήταν επιστρατευμένη σε μια ασύναχτη και απείθαρχη ομάδα κρούσης νέων  και από νωρίς υποψιασμένων δημιουργών. 

Το μεγάλο προτέρημα της Αγαθής Δημητρούκα καλλιεργημένο ίσως από τη θητεία της στο χώρο της στιχουργικής, που πρέπει να πεις αυτό που θέλεις δίχως να ξεφύγεις από τα όρια και τους κανόνες του τραγουδιού, είναι ότι κατάφερε να αφήσει έξω από το βιβλίο  ένα υλικό που ίσως να έκανε το βιβλίο πιο σκαμπρόζικο αλλά θα του στερούσε το άρωμα και τη γεύση του ελάχιστου. Θα του αφαιρούσε  τη σωστή δοσολογία τρυφερότητας, την απροσποίητη άγνοια και φυσικά το χιούμορ που ιδιαίτερα προς το τέλος γλυκαίνει την αίσθηση της αγωνίας και τον πόνο της απώλειας.

Κάπως έτσι, η νεανίδα που μαθήτευσε στο μεγάλο σχολείο της μίμησης για να δηλώσει με απόλυτη ειλικρίνεια πως «η πετριά που με είχε βαρέσει τα πρώτα χρόνια στην Αθήνα ήταν να ντύνομαι σαν συνομήλικη του Γκάτσου», καταφέρνει όχι μόνο να κρατήσει τον πρέποντα σεβασμό στη μνήμη του ποιητή, αλλά και να βρει τον  δικό  της βηματισμό, για να καταθέσει ένα κείμενο που γίνεται λυρικό, τρυφερό και άμεσο. Ένα κείμενο που μοιάζει να αποτελεί την συνέχεια ενός διαλόγου με τον εκλιπόντα και πάντα παρόντα  ποιητή. Ένα κείμενο που συνοψίζει και υπενθυμίζει σε κάθε διανοητή αλλά και σε κάθε χειρώνακτα τον τρόπο που αιώνες τώρα επιτρέπει στους ανθρώπους να ρίχνουν μπόι, διότι  «τι νομίζεις; Με αλήθειες και με ψέματα κύλαγε η ζωή. Έτσι μεγαλώσαμε και γίναμε άνθρωποι» (4).

Αυτές οι αλήθειες και αυτά τα ψέματα έγιναν η πρώτη ύλη της Αγαθής Δημητρούκα. Το σκηνικό αρχικά περιλαμβάνει τον γενέθλιο τόπο και την αγωνία των ανθρώπων του μόχθου να ζήσουν σε μια Ελλάδα που μετρούσε ακόμα τις λαβωματιές της, ποτίζοντας άλλους με ροδόσταμο και άλλους με φαρμάκι. Μετά έρχεται ο εφιάλτης που κάποτε συμβιώνει μαζί μας και κάποτε δεν είναι παρά η ίδια μας η οικογένεια. Είναι δηλαδή η ζωή μας, Η αγωνία μας και οι μεγάλες μας ελπίδες που κάποτε κλείνουμε σε ένα γράμμα που μπορεί και να μην φτάσει στον παραλήπτη του ποτέ. Μόνο που στην περίπτωση της συγγραφέως η αναπάντεχη απάντηση την έριξε στα βαθιά. Για καλή της τύχη μάλιστα την έριξε σε ένα «δίχτυ που έχει ονόματα βαριά» (5).

Το σκηνικό φυσικά έχει αλλάξει. Τώρα πίνει καφέ στου «Φλόκα», γνωρίζει τη γενναιοδωρία του Μάνου και της Νανάς, στέκετε προσοχή μπροστά στον Αβέρωφ και βλέπει από κοντά πώς γεννιόνται οι Δροσουλίτες. Αυτό είναι επίσης κάτι που θα έπρεπε να επισημάνουμε. Τον λόγο που καταφέρνει χωρίς προσπάθεια να μεταφέρει τα συμβάντα του βίου στη λογοτεχνία μ’ ένα γνήσιο συναίσθημα και με τρόπο εξομολογητικό.

Ομολογώ λοιπόν ότι αυτό το βιβλίο που διάβασα πότε χαμογελώντας και πότε μελαγχολώντας αλλά σε καμία στιγμή αδιάφορος, είναι τελικά και ένα ιδιότυπα αισιόδοξο βιβλίο.  Ένα βιβλίο που μου επιβεβαιώνει ότι πολύ συχνά η ζωή μπορεί στο μόνον της ζωής σου ταξίδιον να σε φέρει αντιμέτωπο  με αυτό που ακόμα και αν το αγνοείς εσύ το γνωρίζει πολύ καλά η ίδια. Αρκεί ακόμα και την πιο μεγάλη ευθεία να ξέρεις να την ακυρώνεις. Διότι η «ζωή προχωράει με τεθλασμένες» (6).  Αρκεί η μνήμη να είναι ζωντανή και η καρδιά  χτυπώντας να ξέρει να μιλήσει ακόμα και σε αυτούς που είναι πλέον μακριά και την ίδια στιγμή γελαστοί και όμορφοι και αιώνια παρόντες.

Μα εγώ αρνούμαι να σε προσκυνήσω

το σώμα σου το θέλω ζωντανό

μ’ εννιά χορδές θα σε τραβήξω πίσω

ν’ αναστηθείς σαν άστρο πρωινό. (7)

1.       Καπνός Σκηνοθεσία Γουέην Γιουάνγκ  1995

2.     Αμοργός Νίκος Γκάτσος 1943 Εκδόσεις Αετός

3.     Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο  Αγαθή Δηνητρούκα σελίδα 75

4.     Πουλάμε τη ζωή Χρεώνουμε το θάνατο Αγαθή Δημητρούκα σελίδα 119

5.     Το δίχτυ Νίκος Γκάτσος από το Ρεμπέτικο.

6.     Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο  Αγαθή Δηνητρούκα σελίδα 186

7.     Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο  Αγαθή Δηνητρούκα σελίδα 206

Ιωάννης Πανουτσόπουλος




Συνέχεια


 
Γρήγορη αναζήτηση
Λέξη/φράση κλειδί
σε τίτλους, συγγραφείς, μεταφραστές
Εύρεση σε:
Χρήσιμες πληροφορίες

Εταιρικό προφίλ

Αποστολές, πληρωμές

Αναλυτική αναζήτηση

Επικοινωνία

Νέες προσθήκες ->
ΝΕΩΤΑΤΟΝ ΠΛΗΡΕΣ ΙΤΑΛΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ (35.908Α)
ΝΕΩΤΑΤΟΝ ΠΛΗΡΕΣ ΙΤΑΛΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ (35.908Α)
Τιμή: 30.00€
Ευπώλητα & επιλογές
1
1.ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΠΟΝΤΙΚΙΑ (7028Α)
2.101 ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ (3850Β)
3.150 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ : ΔΥΤΙΚΟΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΛΑΙΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΤΟΥ Ε.Μ. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ..
Περιοχή μελών
Καλωσήλθες Επισκέπτη!

E-Mail:
Κωδικός: (υπενθύμιση κωδικού)
Δεν έχετε λογαριασμό;
Click εδώ
και δημιουργήστε έναν.
         
   

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: ΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ. ΣΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΜΑΣ.


(c) "Βιβλιοπωλείο Ίστωρ" -  Ιπποκράτους 157 τηλ: 210.64.35.762

ανάπτυξη, φιλοξενία: Hyper Center
expanding oscommerce kernel...